Wysokie temperatury to nie tylko dyskomfort, ale także realne zagrożenie dla zdrowia. Upały zwiększają ryzyko odwodnienia, przegrzania organizmu, a w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić do udaru słonecznego lub cieplnego, czyli stanów bezpośrednio zagrażających życiu.

W związku z prognozowanymi wysokimi temperaturami przypominamy najważniejsze zasady bezpiecznego postępowania podczas upałów.

Dlaczego upał jest niebezpieczny?

Upał to sytuacja, w której temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza 30°C. Najwyższa temperatura w ciągu dnia występuje zwykle pomiędzy godziną 15:00 a 18:00, natomiast największe promieniowanie UV odnotowuje się około 12:00–13:00.

Wysokie temperatury mogą prowadzić do:

• odwodnienia,
• osłabienia i spadku koncentracji,
• przegrzania organizmu,
• zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej,
• udaru cieplnego lub słonecznego.

Objawy przegrzania organizmu

Do objawów, które powinny wzbudzić czujność, należą m.in.:

• silne pragnienie,
• zawroty i bóle głowy,
• osłabienie, senność, rozdrażnienie,
• nudności,
• gorączka lub wzrost temperatury ciała,
• przyspieszony oddech i tętno,
• szum w uszach,
• drgawki.

Jeśli pojawiają się nasilone objawy, pogarsza się samopoczucie lub istnieje podejrzenie udaru cieplnego, należy jak najszybciej przenieść się do chłodnego miejsca i wezwać pomoc, dzwoniąc pod numer alarmowy 112.

Jak chronić się podczas upałów?

1. Pij dużo wody

W czasie upałów organizm traci więcej płynów, dlatego należy regularnie się nawadniać – najlepiej niegazowaną wodą. Warto sięgać również po lekkie posiłki bogate w wodę, witaminy i składniki mineralne, np. warzywa i owoce.

W gorące dni należy unikać:

• alkoholu,
• ciężkich, tłustych i smażonych potraw,
• nadmiaru słodkich napojów.

2. Unikaj słońca w najgorętszych godzinach

Najlepiej ograniczyć przebywanie na słońcu w godzinach największego nasłonecznienia, zwłaszcza między 12:00 a 18:00. Jeśli musisz wyjść:

• noś lekką, przewiewną odzież z naturalnych tkanin,
• wybieraj jasne kolory ubrań,
• zakładaj nakrycie głowy,
• stosuj kremy z filtrem UV.

3. Chroń organizm przed przegrzaniem

W ciągu dnia warto ograniczać nagrzewanie mieszkania lub domu – zamykać okna i zasłaniać rolety po stronie nasłonecznionej, a wietrzyć pomieszczenia rano i wieczorem, kiedy temperatura jest niższa.

Należy także unikać gwałtownych zmian temperatur, np. wychodzenia z mocno klimatyzowanego pomieszczenia prosto na duży upał.

4. Ogranicz wysiłek fizyczny

Podczas wysokich temperatur nie zaleca się intensywnego wysiłku w najgorętszej porze dnia. Przegrzanie, odwodnienie i utrata elektrolitów mogą prowadzić do osłabienia, skurczów mięśni, a nawet zaburzeń zdrowotnych wymagających pomocy medycznej.

5. Zachowaj ostrożność nad wodą i w podróży

Jeśli wypoczywasz nad wodą, nie wchodź gwałtownie do zimnej wody bezpośrednio po opalaniu. Organizm powinien stopniowo przyzwyczaić się do temperatury – warto najpierw schłodzić twarz, kark i klatkę piersiową.

W podróży samochodem pamiętaj o regularnych przerwach i odpoczynku w zacienionych miejscach. Upał obniża koncentrację i może wpływać na bezpieczeństwo jazdy.

Szczególna ostrożność: dzieci, seniorzy i osoby przewlekle chore

Dzieci

Dzieci są szczególnie narażone na przegrzanie i odwodnienie. W upalne dni należy:

• ograniczać ich przebywanie na słońcu,
• ubierać je w lekką, przewiewną odzież,
• chronić głowę czapką lub kapeluszem,
• regularnie podawać płyny,
• dbać o cień podczas spacerów.

Seniorzy

Osoby starsze gorzej znoszą wysokie temperatury i są bardziej narażone na odwodnienie, osłabienie oraz zaburzenia krążenia. W miarę możliwości powinny unikać wychodzenia z domu w czasie największego upału, a jeśli jest to konieczne – pamiętać o nakryciu głowy, wodzie i odpoczynku w cieniu.

Osoby przyjmujące leki

Wysokie temperatury mogą wpływać na gospodarkę wodno-elektrolitową oraz działanie niektórych leków. Osoby stale przyjmujące leki powinny zachować szczególną ostrożność i – w razie wątpliwości – skonsultować się z lekarzem.

Nigdy nie zostawiaj dzieci ani zwierząt w samochodzie

To jedna z najważniejszych zasad bezpieczeństwa latem. Temperatura wewnątrz zaparkowanego samochodu może w krótkim czasie wzrosnąć nawet do 50–60°C. Pozostawienie w aucie dziecka lub zwierzęcia, nawet na kilka minut, może doprowadzić do tragicznych konsekwencji.

O czym jeszcze warto pamiętać?

• Myj ręce częściej i dbaj o bezpieczeństwo żywności – wysoka temperatura sprzyja rozwojowi bakterii.
• Stosuj kremy z filtrem UV i pamiętaj o ich ponownym nakładaniu po kąpieli, spoceniu się lub wytarciu skóry ręcznikiem.
• Obserwuj swój organizm i nie lekceważ pierwszych objawów osłabienia.

Dbajmy o siebie w czasie upałów

Wysokie temperatury mogą być niebezpieczne dla każdego, ale szczególnej uwagi wymagają dzieci, seniorzy oraz osoby chorujące przewlekle. W czasie upałów najważniejsze są: nawadnianie, unikanie przegrzania, odpoczynek w cieniu i szybka reakcja na niepokojące objawy.

Jeśli stan zdrowia budzi niepokój lub objawy się nasilają, nie zwlekaj z kontaktem z personelem medycznym lub wezwaniem pomocy.