Lato to czas wypoczynku, ale i wzmożonych zagrożeń dla zdrowia – od zakażeń pokarmowych po niebezpieczne sytuacje nad wodą. O tym, na co szczególnie uważać w upalne dni, jak uniknąć wizyty na SOR-ze i dlaczego pleśń na owocach to nie błahostka, rozmawiamy z Sylwią Radomską, pielęgniarką epidemiologiczną Powiatowego Szpitala im. Wł. Biegańskiego w Iławie.

Dlaczego latem rośnie liczba zakażeń pokarmowych?

Wysokie temperatury to raj dla bakterii. Nad Jeziorakiem roi się od budek z lodami, food-trucków i plenerowych barów. Sanepid nie nadąży skontrolować wszystkich, dlatego warto samemu sprawdzić warunki przygotowania jedzenia: rękawiczki, czysta lada, chłodnia na nabiał i mięso – to podstawa.

📊 Wg danych Państwowego Zakładu Higieny w 2023 roku odnotowano 10 348 przypadków salmonellozy – o blisko 60% więcej niż rok wcześniej. Ponad połowa chorych trafiła do szpitala. Najczęstsze ogniska: torty, lody i jajeczne sosy, serwowane w upale „na szybko”.

Pierwsze objawy i co robić?

Objawy mogą pojawić się już po 6–8 godzinach od spożycia skażonego produktu:

🔥 gorączka

🤢 wymioty

💧 wodnista biegunka

😖 skurcze brzucha

🩺 W godzinach pracy przychodni – dzwoń do lekarza rodzinnego. Po południu skorzystaj z nocnej opieki zdrowotnej, a przy objawach odwodnienia udaj się na SOR.

Domowa profilaktyka, która działa

✔ Myj ręce przed jedzeniem i po skorzystaniu z toalety

✔ Oddziel deskę do surowego mięsa od tej do warzyw

✔ Wybieraj lokale z bieżącą wodą i płynem dezynfekującym

RSV – wirus spoza zimowego kalendarza

📈 W lutym 2025 potwierdzono w Polsce 52 412 przypadków RSV, z czego 18,5 tys. u dzieci poniżej 2. roku życia.

👶 Letni katar może szybko przerodzić się w duszność i pobyt w szpitalu.

Jak ograniczyć ryzyko?

• Unikaj zatłoczonych, klimatyzowanych sal zabaw

• Myj zabawki i smoczki – szczególnie na wyjazdach

• U niemowląt z grupy ryzyka rozważ immunizację (decyzja należy do pediatry)

Wirusowe zapalenie wątroby typu A wraca

🟡 WZW typu A to choroba brudnych rąk. W naszym powiecie odnotowano 7 przypadków, wszyscy pacjenci wymagali leczenia szpitalnego.

💉 Dostępna szczepionka (2 dawki) – warto ją rozważyć przed wyjazdem na wakacje.

Bezpieczna kąpiel – na co zwrócić uwagę?

Jakość wody w Jezioraku jest regularnie badana. Ale:

🚫 Zakaz kąpieli przy zakwicie sinic lub ostrzeżeniu sanitarnym

🦠 Ryzyko: zapalenie ucha, infekcje przewodu pokarmowego

Pamiętaj o:

• Minimum 2 litrach wody dziennie

• Elektrolitach dla dzieci i seniorów

• Nakryciu głowy i unikaniu plaży w południe

Kleszcze nie mają wakacji

🌿 Borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu grożą nie tylko w lesie – także na plaży i w ogrodzie.

✔ Po powrocie obejrzyj ciało

✔ Usuń kleszcza pęsetą, zdezynfekuj i obserwuj miejsce ukłucia przez 30 dni

✔ Objawy: rumień, bóle stawów, symptomy grypopodobne = wizyta u lekarza

Pleśń na owocach? Nie odkrawaj – wyrzuć

🍓 Lato kusi świeżymi plonami, ale pleśń to nie tylko „puch” – to całe kolonie grzybów i toksyn wnikających w głąb.

Zasady bezpiecznego przechowywania:

• Kupuj owoce jędrne, bez pęknięć

• Chłodź, ale nie myj „na zapas” – wilgoć przyspiesza psucie

• Trzymaj jabłka i brzoskwinie osobno – produkują etylen

• Codziennie przeglądaj kosz owocowy

• Przetarte owoce bez pasteryzacji – jedz szybko lub zamroź

Co zrobić po zjedzeniu „podejrzanego” produktu?

❗ Objawy takie jak:

• wymioty

• biegunka

• bóle brzucha

• gorączka

👉 Skontaktuj się z lekarzem lub nocną opieką zdrowotną.

👉 Przy silnych objawach odwodnienia – natychmiast udaj się na SOR.

Wczesne nawodnienie i monitorowanie pracy wątroby zmniejszają ryzyko powikłań.

Gdy potrzebna natychmiastowa pomoc:

🚑 601 100 100 – ratunek na wodzie

📞 112 – numer ogólny

Nasza karetka wodna „Szczupak” czuwa!

Od 1 czerwca do 30 września na Jezioraku działa całodobowo wodny Zespół Ratownictwa Medycznego – jedna z pięciu takich jednostek w regionie. Dziękujemy za wsparcie samorządom i przypominamy:

🛟 W sytuacji zagrożenia życia na wodzie – dzwoń bez wahania!

💧 Woda daje ochłodę, ale nie wybacza błędów.

Sylwia Radomska, pielęgniarka epidemiologiczna Szpitala Powiatowego w Iławie, życzy nam wszystkim bezpiecznych wakacji – i jak najrzadszych spotkań na szpitalnym oddziale.

Życie Powiatu Iławskiego, czerwiec 2025